دیزل ژنراتور چیست؟
دیزل ژنراتورها ابزارهای حیاتی برای تامین برق در مواقع اضطراری و مکانهایی هستند که دسترسی به شبکه برق امکانپذیر نیست. این دستگاهها در صنایع مختلف، پروژههای ساختمانی، بیمارستانها و حتی در خانهها برای تامین برق پشتیبان کاربرد دارند. اما خرید دیزل ژنراتور نیاز به دقت و اطلاعات کافی دارد تا بتوانید دستگاهی با کارایی و قابلیت اطمینان بالا انتخاب کنید. در این مقاله، به بررسی نکات کلیدی و مراحل مهم در خرید دیزل ژنراتور میپردازیم.

انواع دیزل ژنراتور
قبل از هر چیز، باید با انواع دیزل ژنراتور آشنا شوید. دیزل ژنراتورها بر اساس کاربرد و توان به دستههای مختلفی تقسیم میشوند:
1. دیزل ژنراتور خانگی
مناسب برای تامین برق خانگی و استفاده در مواقع اضطراری مانند قطعی برق.
معمولاً توان پایینتری نسبت به انواع صنعتی دارند.
2. دیزل ژنراتور صنعتی
طراحی شده برای استفاده در محیطهای صنعتی و پروژههای بزرگ.
دارای توان بالا و قابلیت کارکرد مداوم.
3. دیزل ژنراتور پرتابل
- قابل حمل و مناسب برای کمپینگ، مسافرت و کاربردهای موقتی.
- وزن سبک و قابلیت جابجایی آسان.
| مرحله انتخاب دیزل ژنراتور | عامل بررسی | توضیحات کامل و کاربردی | نکات مهم برای انتخاب بهتر |
|---|---|---|---|
| گام اول | تعیین نوع کاربری دیزل ژنراتور | دیزل ژنراتورها بر اساس مدت زمان کارکرد به سه دسته اضطراری (Standby)، پرایم (Prime) و دائمکار (Continuous) تقسیم میشوند | انتخاب نوع کاربری اشتباه باعث کاهش عمر دستگاه یا افزایش هزینه سوخت میشود |
| اضطراری (Standby) | مناسب زمان قطعی برق شبکه – کارکرد کوتاهمدت (حدود ۱ ساعت در هر نوبت) | بهترین گزینه برای منازل، ادارات و فروشگاهها | |
| پرایم (Prime) | جایگزین برق شهر در مناطق فاقد شبکه برق | قابلیت کارکرد روزانه تا ۸ ساعت با ۹۰٪ توان | |
| دائمکار (Continuous) | مناسب کارکرد ۲۴ ساعته بدون توقف | گزینه ایدهآل برای دیتاسنترها و مراکز صنعتی | |
| گام دوم | محاسبه توان مورد نیاز دیزل ژنراتور | مجموع توان مصرفی تمام تجهیزات برقی بر حسب KW یا KVA محاسبه میشود | تخمین چشمی توان یکی از رایجترین اشتباهات خریداران است |
| توان استارت | تجهیزات موتوری هنگام راهاندازی، ۳ تا ۵ برابر توان نامی مصرف میکنند | ژنراتور باید تحمل جریان راهاندازی را داشته باشد | |
| تبدیل KW به KVA | هر ۱ کیلووات تقریباً معادل ۱.۲۵ کیلوولت آمپر است | همیشه ۲۰ تا ۳۰٪ توان رزرو در نظر بگیرید | |
| گام سوم | انتخاب تکفاز یا سهفاز | نوع خروجی برق ژنراتور باید متناسب با مصرفکنندهها باشد | انتخاب اشتباه فاز باعث عدم راهاندازی تجهیزات میشود |
| تکفاز (220 ولت) | مناسب مصارف خانگی و اداری | برای وسایل معمولی کافی است | |
| سهفاز (380 ولت) | مناسب تجهیزات صنعتی و موتورهای سنگین | در ساختمانهای مرتفع الزامی است | |
| گام چهارم | بررسی مشخصات فنی و کیفیت ساخت | کیفیت کوپله موتور و ژنراتور نقش تعیینکنندهای در عمر دستگاه دارد | صرفاً برند موتور ملاک کیفیت نیست |
| سیستم خنککننده | مدلهای آبخنک دارای رادیاتور برای توانهای بالا مناسبتر هستند | برای اقلیم گرم ایران توصیه میشود | |
| سطح صدای دستگاه | دیزل ژنراتورها ذاتاً پرصدا هستند | مدلهای کانوپیدار برای محیط مسکونی ضروریاند | |
| دسترسی به قطعات یدکی | برند انتخابی باید قطعات و خدمات پس از فروش فعال داشته باشد | نبود قطعه = خواب دستگاه در زمان خرابی | |
| گام پنجم | تجهیزات جانبی و نصب استاندارد | عملکرد صحیح ژنراتور وابسته به تجهیزات کنترلی و نصب اصولی است | نصب غیراستاندارد باعث خاموشی و استهلاک میشود |
| تابلو ATS (چنجاور اتوماتیک) | قطع و وصل خودکار بین برق شهر و ژنراتور | افزایش ایمنی و آسایش کاربر | |
| باتری و شارژر هوشمند | آماده نگهداشتن باتری استارت در زمان خاموشی طولانی | استارت سریع در شرایط اضطراری | |
| محل نصب دیزل ژنراتور | فضای دارای تهویه مناسب برای خروج گرما و دود | تهویه ضعیف = Overheat و خاموشی دستگاه |
نحوه انتخاب ژنراتور مناسب
در اینجا به بررسی انواع نکات مهم برای خرید دیزل ژنراتور مناسب میپردازیم:
گام اول:
بررسی توان دیزل ژنراتور
اولین قدم این است که مشخص کنید دستگاه را برای چه هدفی میخواهید. دیزل ژنراتورها بر اساس زمان کارکرد به سه دسته تقسیم میشوند:
اضطراری (Standby)
این دستگاهها برای زمان قطعی برق شبکه طراحی شدهاند. معمولاً برای کارکرد کوتاهمدت (حدود یک ساعت در هر نوبت) مناسب هستند.
پرایم (Prime)
اگر در مکانی هستید که اصلاً برق ندارید و دستگاه باید مثل برق شهر عمل کند، به نوع پرایم نیاز دارید. این مدلها میتوانند حدود ۸ ساعت در روز با ۹۰٪ توان خود کار کنند.
دائم کار (Continuous)
این دستگاهها برای کارکرد ۲۴ ساعته و بدون وقفه (مانند دیتاسنترها یا مزارع استخراج رمزارز) طراحی شدهاند.

گام دوم:
محاسبه توان مورد نیاز
بزرگترین اشتباه خریداران، تخمین چشمی توان است. اگر توان دستگاه کمتر از نیاز باشد، زیر بار خاموش میشود یا قطعاتش سریع مستهلک میگردد؛ اگر هم بیش از حد بزرگ باشد، مصرف سوخت بیهوده بالا میرود.
برای محاسبه دقیق، لیست تمام دستگاههای برقی خود را بنویسید. به این دو نکته کلیدی توجه کنید:
- توان استارت: بسیاری از وسایل دارای موتور (مثل کولر گازی، پمپ آب یا آسانسور) در لحظه روشن شدن، ۳ تا ۵ برابر بیشتر از حالت عادی برق مصرف میکنند. ژنراتور شما باید بتواند این شوک اولیه را تحمل کند.
- واحد اندازهگیری: توان معمولاً با KVA (کیلو ولت آمپر) یا KW (کیلووات) بیان میشود. به یاد داشته باشید که هر ۱ کیلووات تقریباً معادل ۱.۲۵ کاوا است.
گام سوم:
تک فاز یا سه فاز
اگر برای مصارف خانگی و وسایل معمولی برق میخواهید، سیستم تکفاز (۲۲۰ ولت) کافی است. اما اگر تجهیزات صنعتی، موتورهای بزرگ یا ساختمانهای مرتفع دارید، حتماً به سیستم سهفاز (۳۸۰ ولت) نیاز خواهید داشت.
گام چهارم:
مشخصات فنی و برندها
کیفیت یک دیزل ژنراتور به “کوپله” یا همان نحوه اتصال موتور به ژنراتور بستگی دارد. برندهای معتبر جهانی مانند کامینز، پرکینز، ولوو پنتا و کاترپیلار استانداردترین گزینهها هستند. هنگام بررسی برند، به سه پارامتر توجه کنید:
نوع موتور ژنراتور دیزلی
موتورهای دیزلی با بازدهی بالا و مصرف سوخت بهینه.
برندهای معتبر معمولاً از موتورهای با کیفیت استفاده میکنند.سیستم خنک کننده دیزل ژنراتور
سیستم خنککننده هوا خنک یا آب خنک.
دیزل ژنراتورهای با سیستم خنککننده آب خنک برای محیطهای با دمای بالا مناسبتر هستند.ظرفیت مخزن سوخت دیزل
بررسی ظرفیت مخزن سوخت و مدت زمان کارکرد دستگاه با یک بار پر کردن مخزن.
دیزل ژنراتورهای با ظرفیت مخزن بزرگتر، نیاز به سوختگیری مکرر کمتری دارند.سطح صدا ژنراتور
بررسی سطح صدای دیزل ژنراتور در حالت کارکرد.
دیزل ژنراتورهای بیصدا برای استفاده در محیطهای مسکونی و تجاری مناسبتر هستند.
برند های معروف دیزل ژنراتور:
- دیزل ژنراتور کامینز (Cummins)
- ژنراتور دیزلی پرکینز (Perkins)
- ژنراتور برق ولوو پنتا (Volvo Penta)
- دیزل ژنراتور دوسان
- ژنراتور دیزلی میتسوبیشی
- دیزل کاترپیلار (Caterpillar)
- دیزل ژنراتور هیوندای (Hyundai)

گام پنجم:
تجهیزات جانبی و نصب استاندارد
خرید دستگاه پایان کار نیست؛ نحوه نصب و کنترل آن هم به همان اندازه مهم است:
- تابلو ATS (چنجاور): این تابلو مغز متفکر سیستم است. به محض قطع شدن برق شهر، فرمان استارت را به ژنراتور صادر میکند و برق را به ساختمان وصل مینماید؛ پس از وصل شدن دوباره برق شهر نیز، دستگاه را به طور خودکار خاموش میکند.
- باتری شارژر: چون ژنراتور ممکن است هفتهها خاموش بماند، یک شارژر هوشمند باید همیشه باتری استارت را آماده نگه دارد تا دستگاه در لحظه بحران، سریع روشن شود.
- محل نصب: دستگاه باید در جایی با تهویه عالی قرار بگیرد. دود اگزوز و گرمای رادیاتور باید به سرعت تخلیه شوند، در غیر این صورت دستگاه پس از چند دقیقه کارکردن، به دلیل داغ شدن بیش از حد (Overheat) خاموش میشود.
نتیجه گیری
خرید دیزل ژنراتور نیاز به دقت و اطلاعات کافی دارد تا بتوانید بهترین دستگاه را برای نیازهای خود انتخاب کنید. با بررسی انواع دیزل ژنراتور، تعیین نیازهای برق، بررسی توان دستگاه، انتخاب برند معتبر، بررسی ویژگیهای فنی، خدمات پس از فروش و گارانتی، و رعایت نکات ایمنی، میتوانید یک خرید موفق و مطمئن داشته باشید.







